Fonların yatırım stratejileri, yatırım hedefleri ve risk grupları birbirinden farklı olduğundan her bir fon için bu kriterlere uygun karşılaştırma ölçütlerinin belirlenmesi gereklidir. Örneğin sabit getirili menkul kıymet yatırımlarına ağırlık veren yatırım fonları için KYD TUM, KYD 365 Gün Endeksi veya KYD Eurobond Endeksi gibi endeksler kullanılırken, hisse senedi ağırlıklı yatırım fonlarının karşılaştırma ölçütlerinde fonun niteliğine göre BIST 100 Endeksi veya BIST 30 endeksi gibi endeksler kullanılabilir.

BIST KYD Endekslerine Borsa İstanbul'un web sitesinden ulaşabilirsiniz.

Web sitemizde yer alan videomuzdan İş Portföy fonlarını nereden ve nasıl alabileceğiniz konusundaki bilgilere kolaylıkla ulaşabilirsiniz.

https://www.isportfoy.com.tr/tr/fonumu-nerden-alabilirim

Yatırım fonu birim pay değerinin hesaplanmasına ilişkin esaslara ilgili fon izahnamesinde yer verilmektedir. Bu kapsamda genel olarak "Fon Portföy Değeri", portföydeki varlıkların Finansal Raporlama Tebliği’nde belirlenen ilkeler çerçevesinde hesaplanan değerlerinin toplamıdır. “Fon Toplam Değeri” ise, Fon Portföy Değerine varsa diğer varlıkların eklenmesi ve borçların düşülmesi suretiyle hesaplanır. Fonun birim pay değeri, fon toplam değerinin fon toplam pay sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.

Fon katılma paylarının edinilmesi veya fona iadesi, kurucu ve/veya kurucunun fon izahnamesinde ilan etmiş olduğu dağıtıcı kuruluşlar üzerinden gerçekleştirilir.

Bunun dışında Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu (TEFDP)'de yer alan yatırım fonlarının katılma payı, alım satım işlemleri platforma üye olan tüm finansal kuruluşlar üzerinden gerçekleştirilebilmektedir.

Katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılmak üzere kurulmuş olan ve "Serbest Şemsiye Fon"lara bağlı olarak ihraç edilen fonlardır.

İş Portföy'ün kurucusu ve yöneticisi olduğu Serbest Fonlara web sitemizde ‘Yatırım Fonları’ sekmesi altından ulaşabilirsiniz.

Katılma payları tek bir iç tüzük kapsamında ihraç edilen tüm fonları kapsayan yatırım fonudur.

Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nde Şemsiye fon türleri 10 adet olarak belirlenmiştir. Bunlar; "Borçlanma Araçları Fonu", "Hisse Senedi Fonu", "Kıymetli Madenler Fonu", "Fon Sepeti Fonu", "Yabancı Menkul Kıymetler Fonu", "Para Piyasası Fonu", "Değişken Fon", "Serbest Fon", "Garantili Fon" ve "Koruma Amaçlı Fon"lardır.

Yatırım fonu katılma belgelerinin elektronik bir merkezi platformda yer alan dağıtım kuruluşları aracılığıyla satılmasına ve geri alınmasına imkân veren, takasın ve saklamasının Takasbank-Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. (MKK) sistemi ile entegre bir şekilde tam otomasyona dayalı olarak gerçekleştirilmesine imkan sağlayan elektronik bir platformdur.

Tasarrufçunun ortaya koyduğu sermayesi yani tasarrufu, profesyonel ve güvenilir yöneticiler tarafından yönetilmektedir.

  • Yatırım fonu portföyüne alınabilecek menkul kıymetlerin sabit getirili, dövize endeksli ve ortaklık payı gibi araçlarla çeşitlenmesi nedeniyle riskin en aza indirilmesi mümkün olabilecektir.
  • Menkul kıymetlerin değerlemesi ve kontrolü ile kupon, faiz ve temettü tahsili fon yönetimince yapılacağından vade takibi, tahsil etme gibi zaman ve kaynak kullanımını gerektiren işlemlerden korunabilecektir.
  • Küçük tasarruflarla temin edilemeyecek kazanç potansiyeli yüksek menkul kıymetlere yatırım yapılmasına olanak sağlayacaktır.
  • Fon portföyündeki değer artışlarının portföy değerine günlük olarak yansıtılması nedeniyle işlemiş gelir ile birlikte gerek ihtiyacı kadar gerekse tamamını istendiği anda paraya çevirebilecektir.
  • Portföye büyük montanlı alım satımlar nedeniyle zaman ve para tasarrufu sağlamaktadır.
  • Özelleştirme kapsamına alınanlar dahil Türkiye'de kurulan ihraççılara ait paylar, özel sektör ve kamu borçlanma araçları,
  • Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde alım satımı yapılabilen yabancı özel sektör ve kamu borçlanma araçları ile ihraççı payları,
  • 12 aydan uzun vadeli olmamak üzere vadeli mevduat, katılma hesabı ve mevduat sertifikaları,
  • Borsada işlem görmeleri kaydıyla; altın ve diğer kıymetli madenler ile bu madenlere dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçları,
  • Fon katılma payları,
  • Repo ve ters repo işlemleri,
  • Kira sertifikaları,
  • Gayrimenkul sertifikaları,
  • Varantlar ve sertifikalar,
  • Takasbank para piyasası işlemleri,
  • Türev araç işlemlerinin nakit teminatları ve primleri,
  • Kurulca uygun görülen özel tasarlanmış yabancı yatırım araçları ve ikraz iştirak senetleri,
  • Kurulca uygun görülen diğer yatırım araçları.

Yatırım fonunun kazancı portföyünde bulundurduğu varlıkların getirisine bağlı olduğundan; yatırımcıların fonun türü, bir başka deyişle portföy bileşimi hakkında bilgi sahibi olduktan sonra yatırım yapacakları fonu seçmeleri uygun olacaktır.

Yatırım fonuna yatırım yaptığınızda bir risk aldığınızı unutmayın. Çünkü fon tarafından alınan menkul kıymetlerin değeri artabileceği gibi düşebileceği için anaparanızın bir kısmını kaybedebilirsiniz. Ancak her yatırım fonunun riski aynı düzeyde değildir. Yatırım fonlarını kendi içlerinde daha riskli ve daha az riskli olarak ayırmak mümkündür

Bunun için kullanılabilecek en önemli ölçü yatırımcı bilgi formunda yer alan risk değeridir. Diğer yandan genellikle potansiyel olarak yüksek getiri; yüksek kayıp ihtimali, yani yüksek risk demektir. Riskli fonların kaybettirme ihtimali daha yüksek olmakla beraber, yatırım yaptıkları varlık gruplarının iyi performans sergilediği durumlarda diğerlerine göre daha yüksek oranlarda kazandırmaları da mümkündür. Bu nedenle farklı risk düzeyleri arasında tercih yaparken daha fazla kazanabilmek için kaybetme riskini ne kadar göze aldığınız önemlidir. Kendinizi bu çerçevede ölçüp yatırım yapacağınız fonu da buna göre seçmelisiniz.

Yatırımdan önce ilgilendiğiniz fonun amacının ve riskinin sizinkine ne kadar uyduğuna karar vermek için bir yatırım danışmanına danışmanız ve/veya fonun bilgilendirici dokümanlarını incelemeniz faydalı olacaktır.

Diğer yandan yatırım fonları, vadeli mevduat ürünleri ile karıştırılmamalıdır. Vadeli mevduat ürünleri mevduat sahibine belirli bir vade sonunda belirli bir faiz geliri sağlamayı taahhüt ederken, yatırım fonlarında herhangi bir getiri taahhüt ve/veya garantisi sözkonusu değildir.

Geçmiş Performans

Genel olarak tüm menkul kıymet yatırımlarında ve bu kapsamda yatırım fonlarına yapılan yatırımlarda, geçmiş dönemde o menkul kıymetin ya da yatırım fonunun elde ettiği getirinin gelecek dönemde de elde edileceği yönünde bir garantinin olmadığının tüm yatırımcılar tarafından bilinmesi gerekmektedir. Fonun geçmiş dönemdeki performansından bir fikir edinmekle beraber, fonun geçmiş performansının gelecek için bir gösterge teşkil etmediği ve bu performansın önümüzdeki dönemde tekrar yakalanmasına yönelik herhangi bir garanti olmadığını unutmamak gereklidir. Ayrıca, fon performansını karşılaştırmak üzere kendisine karşılaştırma ölçütü belirlemiş olan fonlar performans sunumlarını KAP’ta ve kolektif yatırım kuruluşlarının internet sitesinde yayımlamaktadır.

Gider Oranları

Fonun gider oranları fon net getirisi üzerinde olumsuz bir etki yapmaktadır, ancak bu, gider oranı daha yüksek olan bir fonun daha kötü bir getiri elde edeceği anlamına gelmemektedir. Çeşitli nedenlerle fonların gider oranları değişebilmektedir. Örneğin bir fon belirli bir yatırım döneminde çok sayıda alım satım işlemi gerçekleştirmemeyi tercih ederken diğer bir fon daha sık alım satım yaparak günlük fiyat hareketlerinden kazanç sağlamayı hedefleyebilir. Bunun sonucu olarak ikinci fon daha fazla alım satım komisyonu ödeyebilir ve gider oranı daha yüksek gerçekleşebilir. Ancak ikinci fonun elde ettiği getiri, bu giderleri fazlasıyla karşılayabilir bu fon daha yüksek bir net getiriye ulaşabilir. Yine de yatırım yapmadan önce fonların gider oranları hakkında bilgi edinilmesi faydalı olacaktır.

Öğrenilmesi Gerekenler

Yatırım fonu katılma payına yatırım yapmayı planlayan tasarruf sahipleri aşağıda maddeler halinde yer alan konularda yeterli bilgi edinmelidir.

  • Fonun kurucusu ve bu kurucunun yönettiği fonların türü,
  • Fonun portföyünü yöneten portföy yöneticisi,
  • Fonun en yakın tarihli portföy bileşimi ve stratejisi,
  • Fonun yönetim ücreti oranı ve fon toplam gider oranı,
  • Kurucunun fonlarının geçmiş dönemlerdeki performansı ve diğer fonlara göre başarı durumu,
  • Fon katılma paylarının alınıp satılabileceği yerler, işlem saatleri ve alım satım şartları,
  • Giriş –çıkış komisyonu olup olmadığı,

Yukarıda sayılan bilgiler ve gerek duyulduğunda daha ayrıntılı bilgiler fona ilişkin belgelerden temin edilmelidir.

 

Fonların yıllık dönemler itibarıyla hazırladıkları finansal tablolar, ilgili hesap döneminin son günü itibarıyla hazırlanan portföy raporları ile birlikte bağımsız denetimden geçmektedir.
Genel kural olarak, yatırımcıların yatırım fonlarından elde ettikleri kazançlar %10 oranında tevkifata tabidir. Ancak söz konusu oran yatırım yapılan fonun türü, elde tutulma süresi ve yatırımcının tüzel veya gerçek kişi olmasına göre değişiklik gösterebilmektedir. Her bir fona ilişkin vergilendirme esasları ilgili fonun yatırımcı bilgi formunda açıklanmaktadır. Bu bağlamda yatırımcılar, yatırım yapmayı düşündükleri fonların yatırımcı bilgi formlarını inceleyerek, söz konusu fonlara ilişkin vergilendirme esasları hakkında bilgi edinebilir ve yatırım kararlarını verirken bu bilgileri göz önünde bulundurabilirler. Portföyünün en az %51'i BIST'te işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonların 1 yıl veya daha uzun süre elde tutulması sonucu oluşan kazançlar için tevkifat oranı %0 olarak uygulanmaktadır. Hisse senedi yoğun fon niteliğine sahip fonlarda tevkifat oranı %0 olarak uygulanmaktadır. 23 Aralık 2020 tarihli Resmî Gazete’ de yayımlanan 3321 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 67. maddesinde yer alan tevkifat oranlarını belirleyen 2006/10731 sayılı kararda gerçekleştirilen değişiklikler uyarınca 23.12.2020 tarihi ile 31.03.2021 tarihleri arasında iktisap edilen yatırım fonlarından (değişken, karma, eurobond, dış borçlanma, yabancı, serbest fonlar ile unvanında döviz ifadesi bulunanlar hariç) elde edilen gelir ve kazançlar %0 oranında tevkifata tabi olacaktır.
6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri uyarınca, tasarruf sahiplerinden katılma payı karşılığında toplanan para ya da diğer varlıklarla, tasarruf sahipleri hesabına, inançlı mülkiyet esaslarına göre, Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nde belirtilen varlıklar ve işlemlerden oluşan portföy veya portföyleri işletmek amacıyla portföy yönetim şirketleri tarafından iç tüzük ile kurulan ve tüzel kişiliği bulunmayan mal varlığıdır.
Yatırım fonlarının çoğunluğu için anaparanın garanti edilmesi söz konusu değildir ve yatırımcılar anapara kaybına maruz kalabilirler. Ancak "Koruma Amaçlı Yatırım Fonları", belirli bir vade için, yatırımcının başlangıç yatırımının büyük bir bölümünü veya tamamını korurken bir taraftan da yatırımcıları farklı yatırım enstrümanlarının getirilerinden yararlandırmayı amaçlarlar. Anapara koruma amacı kesin bir taahhüt niteliğinde olmayıp, en iyi gayret esasına dayanmaktadır.Yatırımcının başlangıç yatırımının ne kadarlık bir bölümünün korunacağı fonun unvanında ve izahnamesinde açık olarak belirtilir.
Fon portföyünde yer alan menkul kıymetlerden kâr payı, faiz ve/veya temettü geliri elde edilebilir. Fonun bu yolla elde ettiği gelirler fon portföy değerine yansır. Fonun sahip olduğu menkul kıymetlerin değerleri artabilir ve fon bu yolla menkul kıymet sermaye kazancı elde edebilir. Fon, elde ettiği bu sermaye kazancını veya zararını fon portföy değerine yansıtır.
Fon, kurucunun belirleyeceği bir yönetici (SPK'dan portföy yöneticiliği yetki belgesi alan aracı kurumlar ile portföy yönetimi şirketleri) ile yapılan portföy yönetim sözleşmesi çerçevesinde yönetici tarafından yönetilir. Fon portföyünün yönetilmesi amacıyla portföy yönetim hizmeti ücreti alınır.
Yatırımcılar fonlara ilişkin temel bilgillere ulaşmak için, fon izahnamesi, yatırımcı bilgi formu ve portföy dağılım raporu gibi bilgilendirme dokümanlarına başvurabilirler. Tüm yatırım fonlarına ilişkin bilgilendirme dokümanları Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) yer almaktadır. İş Portföy Yönetimi A.Ş.'nin kurucu ve yöneticisi olduğu yatırım fonlarına ilişkin izahname ve yatırımcı bilgi formları İş Portföy’ün web sitesinde (isportfy.com.tr’de) yer alan ‘Yatırım Fonları’ sekmesi üzerinden ulaşılabilen fon sayfalarının "Bilgilendirme" bölümünde yer almaktadır.