İş Portföy Araştırma Bölüm Uzmanı Ekin Zihni "12 aylık cari açık eylül ayında 39,2 milyar dolara çıkarken açığın yıl sonunda 50 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesini bekliyoruz"
Türkiye ekonomisi üçüncü çeyrekte yıllık %3,9 büyüme kaydetti ve yılın ilk yarısındaki %7,6'lık büyümeye kıyasla belirgin bir güç kaybı görüldü. GSYH'nin üçüncü çeyrekte dönemlik olarak ise pandeminin ardından ilk kez daralması, kısa vadeli eğilimler açısından olumsuzdu. İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) üçüncü çeyrekte ortalama 47,1 değerini alırken ekim-kasım aylarında ortalama 46,1 oldu ve sektör aktivitesi için verdiği küçülme sinyali belirginleşti. Yüksek frekanslı veriler yılın son çeyreğinde üretimde ve tüketimde ivme kaybının sürdüğünü gösterdi. Avrupa kaynaklı talebin zayıflaması ile dış talebin büyümeye verdiği katkı azalırken bu görünümün bir süre daha devam edeceğini düşünüyoruz. İlk yarıdaki yüksek performansın yardımıyla bu yılın tamamında büyümenin %4,6 olacağını, 2023 yılında ise %3 ile daha sınırlı bir seviyede gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Yıllık TÜFE enflasyonu kasım ayında %85,5'ten %84,4 ile Mayıs 2021'den bu yana ilk kez geriledi. Yıllık enflasyonun aralık ayında lehte baz etkisinin yardımıyla %69'a ineceğini, 2023 yılını ise %42,5 seviyesinde tamamlayacağını düşünüyoruz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ekonomik aktivitede yavaşlama olduğu gerekçesiyle ağustos ayında başlattığı faiz indirimlerini kasım ayında sonlandırdı. Böylece politika faizi bu dönemde %14 seviyesinden %9'a indi. Faiz indirimlerinin beraberinde makro ihtiyati tedbirler de devam etti. TL mevduat gelişimini desteklemek üzere yabancı para zorunlu karşılıklar için ödenen komisyon oranları TL mevduat payı daha yüksek olan bankaların avantajlı olacağı şeklinde düzenlenirken ayrıca döviz varlığı olan şirketlerin ticari kredi kullanımını kısıtlayıcı adımlar da devam etti. Uygulanan politikalar ile kurda istikrarlı bir seyir izlenirken tahvil faizlerinde aşağı yönlü hareket vardı. Bankaların verdikleri krediler karşılığında devlet tahvili tutmasını gerektiren düzenlemeler ile toplam kredilerin büyüme trendi üçüncü çeyrekte düşerken ekim ayından itibaren tüketici kredileri yeniden hızlandı. 12 aylık cari açık eylül ayında 39,2 milyar dolara çıkarken açığın yıl sonunda 50 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesini bekliyoruz.
Çin'de uygulanan sıfır vaka stratejisinin küresel tedarik zincirlerine olumsuz etkisi ve İngiltere'de yaşanan mini bütçe krizi yatırım ortamı üzerinde etkili olsa da son dönemde gelişmiş ülke merkez bankalarının para politikası sıklaşmasında yumuşama sinyali vermesi ile kasım ayında gelişen ülke hisse senedi piyasalarına mart ayından beri ilk kez fon girişi oldu. Yıllık TÜFE enflasyonu ABD'de haziran ayında ulaştığı %9,1 seviyesinden ekim ayında %7,7'ye inerken bu görünüm Fed'in önümüzdeki dönemde sıkılaşmayı yavaşlatacağına dair tahminler ile uyumluydu. İngiltere'de yıllık enflasyon enerji sübvansiyonlarına karşın ekimde %11,1 ile tarihi yüksek seviyedeydi. Yıllık TÜFE enflasyonu Euro Bölgesi'nde ise tarihi zirvesi olan %10,6 seviyesinden öncü verilere göre kasım ayında %10'a indi. Fed kasım ayında 4. kez üst üste 75 baz puanlık artırım yaparken aralık ayından itibaren faiz artırım hızının azalacağı söylemi ve ABD'de enflasyonda zirvenin geride kaldığına dair tahminler, ABD tahvil faizlerini düşürdü ve hisse senedi piyasalarına değer kazandırdı. Avrupa Merkez Bankası ile İngiltere Merkez Bankası kasım ayı toplantılarında faiz artırımlarına 75 baz puan ile devam ederken iki merkez bankası da önümüzdeki dönemdeki tutumları açısından piyasalar tarafından güvercin algılandı. Japonya Merkez Bankası ise para politikası duruşunu ultra gevşek tutarak benzerlerinden ayrışmaya devam etti. İngiltere'de enflasyonist olacağı endişeleriyle tahvil faizlerinin belirgin şekilde yükselmesi ve sterlinin dolar karşısında değer kaybetmesine neden olan mini bütçe paketi krizi başbakan değişimi ile son bulurken daha sonra vergi artırımı ile harcama kesintilerini içeren bir mali sıkılaşma planı açıklandı. ABD'de ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin zafer beklentisi gerçekleşmedi ve seçimler Demokratlar lehine sonuçlandı. Bölünmüş Kongre yapısında vergi artışı gibi politikaların kolay uygulanamayacağı düşünüldüğünden sonuçlar şirketler açısından destekleyici görüldü. Uzun süredir ilk kez Covid-19 kaynaklı ölümlerin yaşandığı Çin'de sıkı karantina uygulamaları nedeniyle oluşan sosyal tansiyonun ardından aralık ayı başında bazı bölgelerde tedbirlerin gevşetilmesi ile talep ve büyüme göstergeleri açısından daha olumlu bir ortam oluştu.
