Uluslararası yatırım araçları arasında öne çıkan eurobondlar, diğer adıyla eurotahviller, özellikle döviz bazlı sabit getiri arayan yatırımcıların ilgisini çekmektedir. Kamu veya özel şirketler tarafından yurt dışından kaynak sağlamak amacıyla ihraç edilen bu borçlanma araçları, uzun vadeli ve sabit faizli yapısıyla öne çıkmaktadır. Ancak eurobond yatırımı denildiğinde çoğu yatırımcı için teknik detaylar kafa karıştırıcı olabilir. Kupon faizi, vadeye kadar getiri oranı, temiz fiyat, işlemiş faiz, kirli fiyatın yanı sıra eurobondun senior, subordinated, perpetual gibi farklı risk özelliklerine sahip türlerinin bulunması özellikle bireysel yatırımcılar nezdinde zorlayıcı olabilmektedir. Eurobondlara her ne kadar bankalar ve aracı kurumlar üzerinden yatırım yapılabiliyor olsa da yukarıda bahsedilen nedenlerle “en kolay eurobond yatırımı fonlarla yapılır” demek yanlış olmayacaktır. Fonlar hem çeşitlendirilmiş portföy avantajı sunar hem de bireysel yatırımcıyı operasyonel zorluklardan kurtarır.
Eurobond Özellikleri Nelerdir?
Eurobond, temelde bir tahvil türüdür. En belirgin özelliği, döviz cinsinden (çoğunlukla ABD doları veya euro) ihraç edilmesidir. Vade süreleri genellikle 5 yıldan başlayıp 30 yıla kadar uzanabilir. Organize olmayan (OTC) piyasalarda ikincil olarak alınıp satılabildiği için vade sonu beklenmeden satılabilir. Ayrıca sabit kupon ödemeleri sayesinde yatırımcıya düzenli gelir sağlar. Bu özellik, özellikle uzun vadeli yatırım perspektifi olan bireyler için cazip hale gelir.
Eurobond Getirisi Nasıl Hesaplanır?
Yatırımcıların en çok merak ettiği konuların başında eurobond getiri hesaplama gelir. Getiri, ihraç fiyatı, kupon faiz oranı ve piyasa fiyatlarına bağlıdır. Yatırımcı eurobondu ihraç fiyatından alırsa, kupon faiz oranı ile belirlenen sabit getiriyi elde eder. Ancak eurobond fiyatları piyasada değişkenlik gösterdiği için, alış-satış farkı da getiriyi etkiler. Bu nedenle, eurobond hesaplama sürecinde hem faiz ödemeleri hem de fiyat hareketleri dikkate alınmalıdır.
Bir eurobondun getirisi, üç temel faktöre bağlıdır:
1. Kupon Faiz Oranı (Coupon Rate): Eurobondun ihraç edilirken belirlenen yıllık faiz oranıdır. Örneğin, 1.000 USD nominal değerli ve %6 kupon faizli bir eurobond yılda 60 USD kupon ödemesi yapar.
2. Alış Fiyatı: Yatırımcı eurobondu nominal değerinden farklı bir fiyata alabilir. Eğer nominalin altında alırsa (iskontolu), getirisi artar; üstünde alırsa (primli), getirisi düşer.
3. Vade Sonu ve Piyasa Fiyatları: Vade sonuna kadar tutan yatırımcı anapara ve kupon gelirini alır. Ancak vade bitmeden satarsa, satış anındaki eurobond fiyatları getiriyi etkiler.
Basit Örnek
Bu durumda yatırımcı, her yıl 50 USD kupon ödemesi alır. Vade sonunda 1.000 USD anapara geri ödenir. Toplam gelir:
Toplam yatırım 950 USD olduğu için yaklaşık %31,5 toplam getiri, yıllıklandırıldığında ise %6,3 civarı getiri söz konusu olur.
Piyasa koşullarına göre eurobond faiz oranları değişir. Faizler yükseldiğinde mevcut eurobondların fiyatı düşer; faizler düştüğünde ise fiyatlar yükselir. Bu yüzden eurobond hesaplama, sadece kupon faizine değil, aynı zamanda piyasa fiyatına da bağlıdır.
Eurobond Gelirleri Nasıl Vergilendirilir?
Vergilendirme, eurobond yatırımında dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli noktadır. Türkiye’de yerleşik bireysel yatırımcılar için eurobond faiz gelirleri ve alım-satım kazançları beyannameye tabidir. Stopaj yerine beyan yoluyla vergilendirme yapılır. Dolayısıyla yatırımcı, elde ettiği eurobond getirisi üzerinden yıllık gelir vergisi beyannamesi verir. Bu durum, yatırım stratejisi planlanırken göz önünde bulundurulmalıdır.
Eurobond Yatırımı Fonlarla Nasıl Yapılır?
Eurobondlara doğrudan yatırım yapmak, teknik bilgi ve yüksek sermaye gerektirebilir. Tek bir eurobond alındığında, yatırımcı hem likidite hem de çeşitlendirme açısından sınırlı kalır. İşte burada devreye eurobond fonları girer.
Bir fon aracılığıyla yatırım yapmak, profesyonel portföy yöneticilerinin seçtiği farklı vade, faiz oranı ve ihraççıya ait eurobondlardan oluşan bir sepetten pay sahibi olmayı sağlar. Bu yöntem;
Bu nedenle, bireysel yatırımcı için en kolay eurobond yatırımı fonlarla yapılır demek hem pratik hem de doğru bir yaklaşımdır.
Eurobond Riskli ve Avantajlı Yönleri
Her yatırım aracında olduğu gibi eurobondların da avantaj ve riskleri vardır. Avantajları arasında döviz bazlı sabit getiri, uzun vadeli düzenli kupon ödemeleri ve portföy çeşitlendirmesi öne çıkar. Ancak risk tarafında da faiz oranlarındaki değişim, ihraççının kredi riski ve küresel piyasa dalgalanmaları bulunur. Özellikle eurobond faiz oranları yükseldiğinde, eldeki eurobondların piyasa değeri düşebilir. Bu noktada, fonların aktif yönetimi riskleri minimize etmede önemli bir avantaj sağlar.
Eurobond, uzun vadeli ve döviz bazlı getiri isteyen yatırımcılar için cazip bir enstrümandır. Ancak doğrudan yatırım hem teknik hem de operasyonel açıdan karmaşık olabilir. Fonlar ise bu süreci kolaylaştırarak yatırımcıya profesyonel yönetim, çeşitlendirme ve likidite avantajı sunar. Kısacası, eurobond yatırımında fonları tercih etmek hem pratik hem de güvenilir bir yoldur.
Eurobondlara yatırım yapmak isterseniz İş Portföy’ün kurucusu ve yöneticisi olduğu IPV kodlu Eurobond Borçlanma Araçları Fonu’nu inceleyebilirsiniz.
Her yatırım aracı belirli ölçüde risk taşısa da nispeten daha düşük risk içeren alternatifler mevcuttur. Bu tür alternatifler, özellikle dalgalı ve belirsiz piyasa koşullarında yatırımcılara daha istikrarlı ve güvenli bir getiri elde etme imkânı sunar.
